Zasiłki rodzinne i dodatki do zasiłków rodzinnych

Treść

Ustawa o świadczeniach rodzinnych (zwana dalej ustawą) weszła w życie z dnia 1 maja 2004 r. Wprowadziła ona nowy system pomocy niezamożnej rodzinie, w której wychowują się dzieci uczęszczające do szkoły, w tym dzieci niepełnosprawne. Pomoc ta jest adresowana do rodzin rzeczywiście najuboższych, a wskazuje na to chociażby obniżenie granicy dochodu, w odniesieniu do której ustala się uprawnienia do świadczeń przewidzianych w ustawie. Rodziny z ustalonym prawem do zasiłku rodzinnego będą mogły otrzymać dodatkowe świadczenia uwzględniające rosnące wraz z wiekiem dziecka koszty utrzymania, w tym koszty związane z jego edukacją, szczególnie gdy jest dzieckiem niepełnosprawnym. Nowe jest zredukowanie liczby różnych zasiłków tylko do dwóch rodzajów świadczeń rodzinnych: zasiłki rodzinne z dodatkami oraz świadczenia opiekuńcze. Podstawowym świadczeniem pozostaje nadal zasiłek rodzinny zróżnicowany w pierwszym okresie na dotychczasowych zasadach, tzn. w zależności od liczby dzieci w rodzinie, lecz już od 1 września 2005 r. jego wysokość będzie podlegała zróżnicowaniu w zależności od wieku dziecka.
Nowością są też dodatki do zasiłku rodzinnego, które nie funkcjonują jako osobne świadczenia, ale mogą je otrzymać osoby pobierające zasiłek rodzinny. Są to dodatki przyznawane na przykład z tytułu urodzenia dziecka czy samotnego wychowywania dziecka, ale też może to być dodatek na częściowe pokrycie wydatków rodziny związanych z rozpoczęciem nowego roku szkolnego i inne.
Zasiłki rodzinne w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r.
W okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. wysokość miesięcznego zasiłku rodzinnego wynosi odpowiednio:
• 43,00 zł na pierwsze i drugie dziecko,
• 53,00 zł na trzecie dziecko,
• 66,00 zł na czwarte i każde następne dziecko.
Prawo do świadczeń rodzinnych przyznawanych za okres od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2002. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka oraz osobie uczącej się.
Zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł lub kwoty 583,00 zł, gdy członkiem rodziny jest dziecko z orzeczeniem o niepełnosprawności lub z orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko:
• 18 roku życia (niezależnie od tego, czy chodzi do szkoły czy nie),
• nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia,
• 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i ma orzeczenie o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, a także wtedy, gdy dziecko pozostaje w związku małżeńskim.
Dodatki do zasiłku rodzinnego
Dodatki do zasiłku rodzinnego wymienione w art. 8 ustawy, zostały przedstawione w tabeli.
Ustawa przewiduje, że docelowo od 1 września 2006 r. świadczenia rodzinne będą przyznawać i wypłacać gminy, a tylko w sprawach dotyczących obywateli państw Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego - samorządy województwa. Jednak przejmowanie tych zadań od podmiotów obecnie je realizujących będzie przebiegać etapami.
Gminy przyznają i wypłacają wszystkie przysługujące danej rodzinie świadczenia rodzinne, jeśli wnioskodawcą jest osoba, do której odnosi się co najmniej jeden z niżej wymienionych punktów, czyli osoba:
uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego;

ubiegająca się o dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu:
• opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego
• samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych
• samotnego wychowywania dziecka;
-bezrobotna;
-pobierająca zasiłek przedemerytalny lub świadczenie przedemerytalne;
-która do 30 kwietnia 2004 r. pobierała zasiłek rodzinny lub zasiłek pielęgnacyjny z ośrodków pomocy społecznej;
-jest zatrudniona lub wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej u pracodawcy zatrudniającego w dniu 31 marca 2004 r. nie więcej niż 4 pracowników;
-pobierająca za okres po ustaniu zatrudnienia zasiłki z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa;
-będąca posłem i senatorem;
-która ma ustalone po 30 kwietnia 2004 r. prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty rodzinnej, socjalnej lub uposażenia rodzinnego.

Grzegorz Wojtas

Autor: EO